Muhasebe Rehberi
Matrah, KDV, tevkifat ve serbest meslek ücretini örneklerle öğrenin.
Muhasebe bilgisine belge, tutar ve ödeme ayrımından başlayın. Buradaki başlangıç rehberi, hesaplayıcı sonuçlarını okumanıza ve belgeleri düzenli hazırlamanıza yardımcı olur; işletmenize özel kayıt ve beyan kararları için işlem koşulları ayrıca değerlendirilmelidir.
Matrah, vergi ve toplam tutarı ayırın
Matrah, bu hesap senaryosunda KDV’nin üzerinden hesaplandığı tutardır. KDV dahil toplam, matrah ile KDV’nin toplamıdır. Elinizde yalnız toplam tutar varsa matrahı bulmak için toplamı (1 + oran / 100) değerine bölün.
Bir belgedeki KDV oranı işlemin niteliğine ve tarihine bağlıdır. Hesaplayıcıya oran yazmak, o oranın işlem için uygun olduğunu doğrulamaz. İstisna, özel matrah ve çok kalemli yuvarlama gibi durumları ayrıca inceleyin.
KDV dahil ve hariç hesapla →Tevkif edilen KDV’yi matrahla karıştırmayın
Tevkifat hesabında seçilen pay, hesaplanan KDV’ye uygulanır. Satıcıya ödenecek tutar bu nedenle belgenin tevkifat öncesi toplamından farklı olabilir. Matrah, toplam KDV, tevkif edilen KDV ve satıcıya kalan KDV’yi ayrı okuyun.
Araç tevkifat zorunluluğunu veya uygulanacak payı belirlemez. İşlem türünü, tarafların durumunu ve ilgili koşulları ayrıca doğrulayın. Sonuç, seçtiğiniz oranlarla tutar dağılımını gösterir; beyanname göndermez.
Tevkifatın tutara etkisini incele →Serbest meslek ücretinde net ile tahsilat farklıdır
Brüt meslek ücretinden stopaj çıkarıldığında KDV hariç net ücret bulunur. Tahsilat ise brüt ücret + KDV − stopaj biçimindedir. Sözleşmede net denildiğinde hangi tutarın kastedildiğini baştan netleştirin.
SMM aracı brüt, net veya tahsilattan başlayarak hesap yapar. Gider, başka kesinti ve KDV tevkifatı bu senaryoya dahil değildir. Hesap sonucu bir e-belge değildir; belge düzenleme ve kayıt işlemlerinin yerini tutmaz.
Brüt, net ve tahsilatı karşılaştır →Örnek: Belge toplamı ile ödeme neden farklı?
Yalnız yöntemi göstermek için 10.000 TL matrah, yüzde 20 KDV ve 7/10 KDV tevkifatı varsayalım. Hesaplanan KDV 2.000 TL, tevkifat öncesi toplam 12.000 TL’dir. KDV’nin 1.400 TL’si tevkif edilir; satıcıya ödenecek tutar 10.600 TL olur.
12.000 TL toplam ile 10.600 TL ödeme arasındaki 1.400 TL fark bir indirim değildir; örnekte tevkif edilen KDV’dir. Bu oranlar belirli bir işleme ilişkin öneri değildir. Gerçek belgede matrah, vergi, kesinti ve ödeme satırlarını ayrı karşılaştırın.
Kontrol listeniz
- Belgenin tarihi, numarası, tarafları ve işlem açıklamasını kontrol edin.
- Matrah, vergi, kesinti ve ödenecek tutarı ayrı doğrulayın.
- Belge ile banka hareketini tarih ve tutarla eşleştirin; faturayı ödeme kanıtı saymayın.
- Kayıt öncesi eksik bilgileri tamamlayın; kişisel belgeleri herkese açık alanlarda paylaşmayın.