FIFO Stok Değerleme Nasıl Yapılır? Sayım Farkı Örneği
FIFO dönem sonu değerlemesinde en eski girişlerin önce tüketildiği varsayılır. Bu yüzden kalan stok, eldeki giriş katmanlarının en yenilerinde kalır. Son alış fiyatını bütün stokla çarpmak, birden çok maliyet katmanı varsa doğru sonucu vermeyebilir.
İlgili Excel şablonu
Adımları boş şablonda uygulayabilir veya doldurulmuş dosyayı inceleyebilirsiniz.
Profesyonel Stok Sayım ve FIFO Excel’i →1. Sayım tarihi ve stok havuzunu belirleyin
Aynı tarihe ait sistem miktarı ve fiziksel sayım sonuçlarını karşılaştırın. Açılış ve alış katmanları seçilen stok havuzunu doğru temsil etmelidir. İade ve depolar arası transfer maliyetleri kaynakta çözümlenmeden yalnız miktar girmek yeterli olmaz.
Şablonda ürün ve depo birlikte değerlendirilir. Aynı ürünün farklı depolardaki katmanları birbirine karışmaz. Miktarlar ürün biriminde, birim maliyetler KDV hariç TL olarak girilir.
2. Eski katmanların önce tüketildiğini varsayın
Kurgusal örnekte ilk giriş 80 birim × 100 TL, sonraki giriş 40 birim × 130 TL olsun. Toplam 120 birimlik havuzdan sistemde 50 birim kalmışsa, 70 birim tüketilmiş kabul edilir. Bu tüketim önce eski 80 birimlik katmandan düşer.
Kalan 50 birim, yeni katmandan 40 ve eski katmandan 10 birimdir: 40 × 130 + 10 × 100 = 6.200 TL. Bütün miktarı son alış fiyatıyla çarpmak 50 × 130 = 6.500 TL verir; bu örnekte FIFO değerini 300 TL fazla gösterir.
3. Sayım miktarını ayrıca değerleyin
Fiziksel sayım 45 birimse aynı havuzda 75 birim tüketilmiş kabul edilir. Kalan miktar yeni katmandan 40 ve eski katmandan 5 birimdir: 40 × 130 + 5 × 100 = 5.700 TL.
Miktar farkı 45 − 50 = −5 birim, FIFO maliyet farkı 5.700 − 6.200 = −500 TL olur. Maliyet katmanlarının sırası tarih ve aynı gün sıra numarasıyla belirlenir; çalışma sayfasındaki satır sırası kullanılmaz.
4. Satış değeriyle maliyet farkını ayırın
Ürünün KDV hariç satış fiyatı 180 TL ise sayılan 45 birimin satış değeri 8.100 TL, sistemdeki 50 birimin satış değeri 9.000 TL olur. Satış değeri farkı −900 TL'dir; FIFO maliyet farkı −500 TL ile aynı kavram değildir.
Satış fiyatıyla stok değeri gerçekleşmiş satış, tahsilat, kâr veya net gerçekleşebilir değer değildir. Farkların nedenini belge, raf, depo ve sayım sonuçları üzerinden araştırın; yalnız iki parasal toplamdan muhasebe işlemi sonucu çıkarmayın.
5. Eksik veri varsa değer tahmin etmeyin
Sayım miktarı belgeli maliyet katmanlarının toplamını aşarsa dosya Katman eksik uyarısı verir. Eksik maliyet otomatik son alış fiyatıyla tamamlanmaz. Sayılmayan stok ile açıkça sıfır sayılan stok da ayrılmalıdır.
Şablon dönem sonu kalan stok değerlemesi içindir; sürekli hareket bazlı FIFO veya satılan mal maliyeti raporu değildir. Power Query CSV sayım aktarımı için ayrı ilk kurulum gerekir. Elle giriş ve Power Query sonuçlarını aynı anda toplamayın.
Sistem ve fiziksel sayım farklı katman tutarları verir
| Gösterge | Sistem stoku | Fiziksel sayım | Fark |
|---|---|---|---|
| Miktar | 50 birim | 45 birim | −5 birim |
| FIFO maliyet | 6.200 TL | 5.700 TL | −500 TL |
| Satış değeri (180 TL/birim) | 9.000 TL | 8.100 TL | −900 TL |
Girişler 80 × 100 TL ve ardından 40 × 130 TL'dir. Satış fiyatı 180 TL'dir. Tüm fiyatlar KDV hariç, veriler kurgusaldır. Örnek iki katmanlı dönem sonu FIFO yöntemini açıklar.
Dosyayı kullanmadan önce kontrol edin
- Sistem miktarı sayımla aynı tarihe mi ait?
- Ürün ve depo eşleşmeleri doğru mu?
- Açılış/alış maliyet katmanları eksiksiz mi?
- Sayılmamış kayıt ile sıfır ayrıldı mı?
- FIFO maliyet ve satış değeri farklı sütunlarda mı?
Bu rehber Hesap Rehberi şablonunun kullanımını açıklar. Özellikler, kapasite, koruma ve Power Query kurulumu için ürün sayfasındaki kapsamı okuyun.